Phong Lan

tin tức

Bí quyết chọn chậu và cách xử lý giá thể trồng lan

"Nghề chơi cũng lắm công phu" quả thật đúng với việc trồng lan. Nhìn những chậu lan với các cành hoa lung linh, quyến rũ, tươi sắc,… đâu ai biết rằng quá trình trồng và chăm sóc để có được “thành quả” là vô cùng công phu, tỉ mỉ. Và một trong những công việc đó là chọn chậu hợp lý và xử lý giá thể trồng lan đúng cách. 

1. Chọn chậu và loại bỏ khí nóng cho cây 

Trồng lan là công việc đòi hỏi cả sự hiểu biết, kinh nghiệm lẫn sự kiên trì, nhẫn nại của người trồng. Vì không chỉ đảm bảo cây được sinh trưởng, phát triển tốt mà còn cho hoa đẹp, đúng thời điểm. Ngày nay, trồng lan trong chậu vẫn là sự lựa chọn phổ biến hơn cả, và những chiếc chậu được chọn phải có độ chắc chắn, không tráng men, đáy và xung quanh thiết kế nhiều lỗ để tạo được sự thông thoáng, không bị ứ đọng nước. Và đặc biệt, tùy thuộc vào kích thước cây lan mà bạn chọn kích thước chậu trồng cho phù hợp. 



Những chiếc chậu có kích thước vừa và lớn, giữ được độ ẩm không khí lâu sẽ là sự lựa chọn cho những người trồng lan nghiệp dư, không có quỹ thời gian chăm sóc cũng như trang bị đầy đủ dụng cụ hỗ trợ. Bên cạnh đó, chậu vừa và lớn cũng dùng để trồng những loại lan mới để đảm bảo rễ và gốc sinh trưởng tốt nhất. Còn những chậu nhỏ thì thích hợp với những người trồng lan chuyên nghiệp, trồng để kinh doanh, để trưng bày trong vườn nhà,…

Không khó để có thể tìm và chọn lựa những chiếc chậu trồng lan như ý. Thị trường hiện nay đa dạng về kích thước và hình dáng chậu, như vuông, tròn, chữ nhật, lục giác, bát giác, oval,… mang lại nhiều sự lựa chọn cũng như thích hợp với nhiều loại cây lan, tạo được giá trị thẩm mỹ cao. Nhưng hầu hết đa số đều chọn chậu nhỏ vì gọn nhẹ, dễ dàng di chuyển, tiết kiệm giá thể và tạo được môi trường thuận lợi để cây hút nước và thoát khí hơn. 

Lưu ý cho người trồng lan là đối với các chậu mới, bạn nên ngâm chúng trong nước sạch vài giờ trước khi cho lan vào trồng. Việc này giúp cho môi trường trong chậu được thông thoáng, có độ ẩm tốt, và dễ dàng cho cây hút- thoát nước. Còn đối với chậu cũ được sử dụng lại thì nên cọ hết rêu xanh, bùn đất,… rồi sau đó ngâm nước tương tự như chậu mới.

2. Xử lý giá thể

Đối với lan, đặc biệt là lan địa sinh, giá thể rất quan trọng với sự sinh trưởng và phát triển của cây. Khi làm giá thể, bạn phải đặc biệt lưu ý đến các yếu tố như độ ẩm, độ thông thoáng, giàu chất dinh dưỡng, độ pH thấp, tránh nhiễm mặn và sâu bệnh để lan được sinh trưởng trong điều kiện tốt nhất.  



a. Chọn đất

Vì có nhiều loại đất, và mỗi cây ưa loại đất khác nhau nên bạn cần nắm vững đặc điểm của đất cũng như của cây để có sự lựa chọn cho phù hợp. 

Đất cát với đặc điểm không giống như đất tự nhiên, hơn một nửa là cát nên màu sắc thường phụ thuộc vào màu cát như trắng, vàng, hồng,… Đất có ưu điểm là tơi xốp, thành phần pH thấp, giàu dinh dưỡng và khoáng chất, đặc biệt là không bị nhiễm sâu bệnh nên đất cát thích hợp cho thời kỳ sinh trưởng của cây. Tuy nhiên, vì đất có chứa bùn vàng dính nên khả năng vón cục khi gặp nước rất cao, vì vậy chỉ sử dụng khoảng 30% trong thành phần giá thể. 

Đất pha cát cũng tương tự như đất cát, nhưng tỷ lệ cát thấp hơn. Đất pha cát có ưu đểm tơi xốp, giàu dinh dưỡng, hạt mịn nhưng cũng dễ bị vón cục và ô nhiễm.
Đất bùn ao hay bùn sông chứa rất nhiều thành phần dinh dưỡng nhưng vì dễ bị ô nhiễm và gây thối rữa cho chồi non nên ít được sử dụng, nếu có thì phải kết hợp với nhiều giá thể khác để khắc phục tình trạng. 



Cỏ mục, đất có cỏ, rêu được hình thành dưới lớp đất khi gặp điều kiện thích hợp về nhiệt độ, độ ẩm. Vì là cỏ mục rữa, chết thối hình thành nên đất có độ dinh dưỡng cao, pH trung bình 2- 5,5, độ chua dễ dàng điều chỉnh. Cách sử dụng đất có cỏ hiệu quả nhất là mang phơi khô và tán nhỏ, kết hợp cũng với 8 đến 10% các loại đất khác.

Đất lá mục được hình thành dưới gốc cây lâu năm, lá rụng xuống đất bị phân hủy mà tạo thành. Giống như đất có cỏ, đất lá mục giàu dinh dưỡng, tơi xốp, nhỏ mịn,… nhưng lại có nhược điểm là khả năng hút- thoát nước kém, có khả nang gây sâu bệnh cho cây. 
Có thể nói, trong tất cả các loại đất thì đất thịt được chọn sử dụng phổ biến vì tập trung nhiều ưu điểm vượt trội như nhiều chất dinh dưỡng, không bị nhiễm sâu bệnh, , kết hạt tốt, hút nước, thoát khí đều dễ dàng.

b. Xử lý đất

Như đã chi tiết ở trên, mỗi loại đất có những ưu- nhược điểm khác nhau, do đó để mang lại hiệu quả cao khi sử dụng trồng lan, ngoài việc nắm được những ưu- nhược điểm này thì bạn phải có cách xử lý, biện pháp khắc phục và pha trộn sao cho đạt chuẩn. 



Đối với cây lan không chơi lá, bạn phải sử dụng đất xốp để trồng. Đất được hình thành theo tỷ lệ 70% đất pha thịt, đất cát và rơm rạ, 20% đất hữu cơ, 10% đất vô cơ như gạch, ngói, cát đá. Còn với lan được trồng để thưởng thức lá thì phải sử dụng đất pha cát hoặc rơm rạ 40%, đất hữu cơ 30% và đất cát nhẹ 30%. 

Để cho lan luôn được cố định trong chậu thì phải sử dụng đất cục. Loại đất này thường được pha trộn theo tỷ lệ 30% đất cục + đất thịt + đất pha cát, 10% đất bùn, 10% đất vô cơ và 20% đất hữu cơ. Đối với lan dây leo hay lan trong giai đoạn từ mầm chuyển sang trồng không đất, bạn hãy sử dụng đất đa lượng với tỷ lệ 15% đất thịt, đất pha cát hoặc rơm rạ, 15% đất cát nhẹ, 10% đất cục, 40% đất vô cơ, 20% đất hữu cơ.

c. Kết hợp phân bón

Lan cần một chế độ dinh dưỡng cao và một môi trường sạch, không ô nhiễm hay có mầm bệnh. Vì vậy, hãy kết hợp giá thể với các lại phân bón cần thiết, phù hợp cho từng thời kỳ, từng giai đoạn phát triển của cây. Một số loại phân bón đó là lau sậy, phân bánh, phân ngựa, phân dê, bột xương và phân canxi, magie, kali…



d. Khử trùng

Xử lý giá thể xong không thể thiếu công đoạn khử trùng nhằm mang đến môi trường sống sạch, không mầm bệnh cho lan. Có 3 cách để khử trùng giá thể: 

+ Khử trùng bằng ánh sáng: Khá đơn giản và dễ thực hiện, chỉ cần đem giá thể phơi nắng từ 2- 3 ngày, lật qua lật lại thường xuyên để đảm bảo khô đều, đồng thời mầm bệnh trong giá thể cũng bị tiêu diệt. 

+ Khử trùng bằng hơi nước: Phương pháp được áp dụng cho quy mô trồng lan vừa và nhỏ, giá thể ít. Cách thực hiện cũng khá công phu, đó là ngâm giá thể vào vào bình nhôm cách thủy trong 1 giờ đồng hồ ở nhiệt độ 100- 1200 độ C. Nhiệt độ và khoảng thời gian này để để tiêu diệt toàn bộ vi khuẩn có trong giá thể. 

+ Khử trùng bằng thuốc: Tiến hành phun sương 400- 500ml/m2 thuốc formalin 40% nhẹ lên giá thể, sau đó dùng nilon phủ kín lên giá thể. 2 ngày sao, tháo nilon cho lượng formalin bay hơi hết. 

Đào Trinh

«  1 2 3 4 5  »