Phong Lan

tin tức

Giải đáp một số thắc mắc trong việc trồng và chăm sóc lan

Quá trình trồng và chăm sóc lan đòi hỏi người trồng lan phải có những hiểu biết nhất định cũng như là các kinh nghiệm cần thiết. Chính vì vậy mà bài này sẽ chia sẻ đến các bạn những thắc mắc thường gặp trong việc trồng lan và các lời giải đáp từ chuyên gia để bạn có thể dễ dàng nắm bắt cũng như là thuận tiện hơn trong việc trồng lan. 

- Hỏi: Tại sao cây lan khi trồng thường bị thối mầm và thối ngọn?

→ Trả lời: 80- 90% hiện tượng thối mầm và thối ngọn ở cây lan là do bạn tưới nước quá nhiều, đặc biệt là trong tiết trời lạnh. Vì vậy mà khi xảy ra hiện tượng này, bạn hãy điều chỉnh lượng nước tưới lại cho phù hợp. 

- Hỏi: Tại sao cây lan nhìn xơ xác, không có sức sống?

→ Trả lời: Hầu hết các loại thực vật nói chung và cây lan nói riêng nhìn yếu ớt, không có sức sống là do bị thiếu nước. Nhất là khi trời đang lạnh lẽo chuyển sang nóng nực, nếu không kịp thời cung cấp nước cho lan, tình trạng này sẽ thường xuyên gặp phải.



- Hỏi: Làm thế nào để biết được lượng nước tưới cho lan đủ hay chưa?

→ Trả lời: Có thể dễ dàng nhận biết một cây lan đủ nước bằng các dấu hiệu như củ và lá căng bóng, thân tươi tốt, mầm non xanh và mọc mạnh. Ngoài ra, khi nhấc chậu lên mà thấy nước từ trong chậu chảy ra là chứng tỏ bạn đã tưới quá nhiều nước cho lan. Còn nếu nhấc chậu lên thấy nhẹ, cây- lá nhăn nheo, không có màu xanh thì cây lan đang bị thiếu nước nghiêm trọng. 

- Hỏi: Lượng nước tưới và các mùa khác nhau như thế nào?

→ Trả lời: Nên tưới nước nhiều vào cuối xuân- đầu hè vì đây chính là thời điểm lan bắt đầu mọc. Số lần tưới là 2- 3 lần/ tuần cho đến mùa thu thì giảm xuống vì lúc này cây đã bớt tăng trưởng. Cứ cách 5- 7 ngày thì tưới một lần. Vào mùa đông, tiết trời lạnh lẽo, cũng là lúc cây nghỉ nên không cần tưới nước nhiều, cách 10- 15 ngày hãy tưới một lần.

- Hỏi: Cách tưới nước cho lan vào thu đông như thế nào khi cây vẫn còn xanh lá? 

→ Trả lời: Nếu lá cây vẫn còn màu xanh thì bạn không cần phải thay đổi lượng nước tưới, chỉ cần thưa dần số lần tưới là được, nhưng không được thưa quá có thể khiến cây bị khô vì thiếu nước. Với một số loài lan như lan hài Paphiopedilum, Stanhopea thì rễ lúc nào cũng phải ẩm. Còn riêng những loại lan rụng lá như Dendrobium Chysis… thì chỉ được phun sương hoặc tưới sơ cho cây. 

- Hỏi: Cách tưới lan trong chậu nhỏ như thế nào?

→ Trả lời: Trồng lan trong chậu nhỏ yêu cầu tưới nước nhiều lần hơn so với trồng lan trong chậu lớn. Và lưu ý là nên sắp xếp các chậu trồng lan theo kích thước để thuận tiện hơn trong việc tưới nước. Ngoài ra vật liệu trồng lan cũng ảnh hưởng đến việc tưới nước. Vật liệu trồng lan khó thấm hay dễ thoát nước thì yêu cầu phải tưới nước thường xuyên hơn và thời gian tưới cũng lâu hơn. 

- Hỏi: Nên tưới lan ở trên ngọn xuống hay dưới gốc?

→ Trả lời: Trong thời tiết nóng thì tưới nước vào gốc lan sẽ hiệu quả hơn. Còn trong điều kiện bình thường thì việc tưới từ trên lá sẽ làm cho toàn bộ cây lan mát, đỡ khô. 



- Hỏi: Có được tưới lan vào buổi chiều tối hay không?

→ Trả lời: Việc tưới nước vào buổi chiều tối sẽ giúp cây lan mát mẻ hơn, và hơi nước cũng không bị bốc hơi đi nhanh chóng, nhất là trong mùa hè. Nhưng bước vào màu thu hay đông thì bạn phải hạn chế tưới vì lúc này nhiệt độ thấp, dẽ làm cây bị thối ngọn. Nhiệt độ tưới nước lý tưởng nhất là 15 độ C.

- Hỏi: Nước mưa, nước ao hồ, nước máy, loại nước nào tốt nhất cho lan?

→ Trả lời: Nước mưa là tốt nhất để tưới cho lan, vì nước máy thì có chất khử trùng Chlorine, còn nước ao hồ, sông suối thì thường có những chất cặn bã <300pm, những chất này không tốt cho cây lan. Nếu muốn dùng nước này để tưới thì hãy đựng chúng trong thùng sau 5- 7 ngày rồi mới sử dụng để tưới.

- Hỏi: Dùng nước lọc (soft water), nước lọc R.O (reverse osmsis) tưới cho lan có được không?

→ Trả lời: Thành phần của nước lọc soft water có lượng muối khá cao, chính vì vậy mà không nên sử dụng để tưới lan. Còn nước lọc R.O (reverse osmsis) thì có thể sử dụng được, tuy nhiên khá tốn kém, 4- 5 lít nước mới được 1 lít nước lọc này, và khi lọc thì một số dưỡng chất cho lan cũng bị lọc hết. Do đó, chỉ một số loài lan cần dùng nước tinh khiết thì mới sử dụng nước lọc này để tưới, chẳng hạn như Disa, Dracula…

- Hỏi:Tại sao phải thay chậu cho lan?

→ Trả lời: Một số loại lan như lan đất Cymbidium hay Cattlea, Oncidium… khi phát triển mà không thay chậu thì sẽ dẫn đến hiện tượng nứt chậu, cây mọc vươn ra ngoài, trông mất thẩm mỹ. Chính vì vậy mà khi cây lớn, trưởng thành bạn phải thay chậu có kích thước lớn hơn và phù hợp với kích thước của cây, vừa để cây phát triển tốt, vừa đạt được độ thẩm mỹ. 

Ngoài ra, các vật liệu trồng lan sau 3- 4 năm sẽ bị mục nát, gây hiện tượng thối và chết rễ. Do đó, thay chậu cho lan là cũng thay luôn vật liệu trồng lan, giúp làn được sinh trưởng trong môi trường mới tốt và an toàn hơn.



- Hỏi: Tại sao không trồng lan trong chậu lớn để khỏi tốn công thay chậu?

→ Trả lời: Một số loại lan chỉ thích hợp trồng trong chậu hẹp, nếu quá rộng sẽ khiến chúng không nở hoa được, chẳng hạn như là Dendrobium, Cymbidium. Bên cạnh đó, có một số giống lan khác như Cattlea, Dendrobium thì chỉ sống được khi rễ khô, nếu trồng trong chậu rộng thì khi tưới nước, lượng nước sẽ được giữ lại trong chậu làm cho rễ luôn bị ẩm ướt, khiến chúng không phát triển dài thêm được. 

- Hỏi: Chậu đất và chậu nhựa, chậu nào tốt hơn cho lan?

→ Trả lời: Mỗi loại chậu sẽ có ưu, nhược điểm riêng. Chậu đất thì mau khô, thoát nước tốt nhưng lại dễ vỡ. Còn chậu nhựa thì hơi nhẹ, khiến cây dễ bị lật.

- Hỏi: Tại sao bạn phải đốt dao kéo trước khi cắt tỉa lan?

→ Trả lời: Đó là một cách để khử trùng dao kéo nhằm giúp cho cây lan không bị nhiễm bệnh. Việc đốt không cần quá lâu mà chỉ cần từ 5- 10 giây là được. 

- Hỏi: Có thể dùng Chlorox hay Alcohol thay thế để diệt trừ virus ở dao cắt tỉa lan hay không?

→ Trả lời: Những hóa chất kể trên chỉ có tác dụng khử trùng, sát trùng chứ không thể diệt sâu bọ, vi khuẩn, virus được. Bên cạnh đó, Chlorox còn làm cho dao kéo bị gỉ sét, không tốt để cắt tỉa lan. 

- Hỏi: Tại sao lại ngâm các vật liệu trồng cây trước khi trồng?

→ Trả lời: Ngâm vật liệu trồng trước hết là để diệt các loài sinh vật gây hại cho lan có trong vật liệu trồng. Sau đó là ngâm vật liệu trồng sẽ giúp chúng có thêm nước và độ ẩm, không bị khô, không hút hết chất ẩm của lan. Và nếu không ngâm thì khi tưới nước, vật liệu trồng chỉ có thể hút nước và thấm ở bên ngoài mà thôi. 



- Hỏi: Tại sao đã tưới nước nhiều nhưng lá lan vẫn nhăn nheo và thân cây vẫn teo tóp?

→ Trả lời: Lúc này không phải cây bị thiếu nước mà là thiếu ẩm, rễ cây đã bị chết hết hoặc là không có khả năng hút được nước nữa. 

- Hỏi: Tại sao rễ lan lại bị chết?

→ Trả lời: Có nhiều nguyên nhân dẫn đến rễ lan bị chết như bị úng nước hay bị quá khô, bị đọng muối, bị nhiễm bệnh, bị quá lạnh hoặc quá nóng…. Tình trạng này thường gặp sau 2- 3 năm trồng lan, ngoại trừ một số giống lan như Vanda, Renanthera, Rhynchostylis…

- Hỏi: Vì sao lại có hiện tượng rễ cây Cattleya mọc vươn ra ngoài chậu?

→ Trả lời: Đó là do kích thước chậu không còn phù hợp, rễ lan phải vươn ra ngoài để tìm hơi ẩm. Tình trạng này thường gặp ở các giống lan như Dendrobium speciosum var grandiflorum và Ansiella Africana, chúng mọc lên trên hay thậm chí là ra khỏi chậu. 

- Hỏi: Tại sao lan không nở hoa?

→ Trả lời: Lan không nở hoa do rất nhiều nguyên nhân, như là chưa đủ tuổi, chưa đúng thời điểm, rễ cây yếu, lượng nước không phù hợp, thiếu ánh sáng, chênh lệch nhiệt độ giữa ban ngày và ban đêm không đảm bảo, chong đèn sáng ban đêm,… 

- Hỏi: Tại sao cành hoa và lá lan lại đọng mật?

→ Trả lời: Đó là do hiện tượng tiết mật ở cành hoa và các mầm non. Nếu không muốn xuất hiện tình trạng này thì bạn hãy phun nước ấm để mật đọng tan đi, nếu không thì những mật động này sẽ thu hút các loài sâu bọ tấn công cũng như là khi khô lại, chúng sẽ thành 1 vệt có hại trên lá. 



- Hỏi: Tại sao nụ hoa lan bị vàng úa và rụng?

→ Trả lời: Hiện tượng này là do cây lan đang quá thiếu hoặc quá thừa nước. Đồng thời, nhiệt độ thay đổi đột ngột hay là thường xuyên di chuyển chậu lan cũng khiến cho nụ hoa dễ bị rụng. 

- Hỏi: Có nhiều loại phân bón khác nhau, nên chọn loại phân bón nào?

→ Trả lời: Việc có quá nhiều loại phân bón sẽ khiến cho người trồng lan khó khăn trong việc lựa chọn. Tùy vào mục đích sử dụng hay là loại lan mà bạn chọn phân bón cho phù hợp. Hầu hết các loại phân bón đều có 3 chữ số, số đầu tượng trưng cho lượng N cho lá, tiếp theo là P cho hoa, và số cuối là chỉ lượng Potassium cần cho củ và rễ. Khi sử dụng phân bón cho lan phải hòa tan vào trong nước, không được bón dạng cục, dạng viên hay dạng que vì rễ sẽ dễ bị cháy. 

- Hỏi: Đầu lá Cymbidium hay bị cháy là vì sao?

→ Trả lời: Đó là do bạn bón phân quá nhiều, muối đọng lại trong chậu. Nếu gặp phải tình trạng này, hãy xử lý bằng cách pha một thìa súp Magnesium Sulfate vào khoảng 5 lít nước, tưới cho thật đẫm, vài giờ sau xả nước cho thật sạch và cắt bỏ đầu lá. Cứ tưới mỗi tháng 1 lần như vậy. 

- Hỏi: Trên lá lan thường hay bị đốm đen có phải là do virus hay không?

→ Trả lời: Đó là dấu hiệu lan đã bị vi khuẩn hay nấm độc gây bệnh. Để phòng bệnh này, nên giữ cây luôn được khô ráo khi tiết trời lạnh, đồng thời phun thuốc Benlate (Benomyl) hay Daconil. Khi cây bị nhiễm virus, chẳng hạn như Odontoglossum Ringspot Virus, Mosaic Virus thì không thể xử lý bằng thuốc được, mà chỉ tách riêng chậu lan bị bệnh ra một chỗ. 



- Hỏi: Lan thường bị rệp thì phải điều trị như thế nào?

→ Trả lời: Lan thường mắc bệnh do các loại rệp như rệp xanh, đen, vàng, trắng, rệp sáp, rệp vẩy cứng, rệp nhỏ, ruồi trắng… Để trị các bệnh do các loại rệp này gây ra, bạn hãy  dùng xà phòng Malathion 50 hay Diazinon xịt vào mặt trên và dưới lá 1 lần/ tuần và xịt trong 3- 4 tuần. Hay để hiệu quả hơn, phải dùng loại thuốc Systemic cho thuốc ngấm vào trong cây, xịt 4- 5 lần, mỗi lần cách nhau 3 tuần.

- Hỏi: Kiến làm tổ trong chậu lan thì có hại hay không và nếu có thì làm sao để diệt trừ?

→ Trả lời: Tổ kiến không nguy hại đến cây lan nhưng cũng phải diệt trừ chúng vì có thể tha rệp về tổ. Cách diệt là dùng thuốc hột Diazinon Granule rắc lên trên mặt chậu và tưới nước cho chúng thấm vào.

- Hỏi: Lan thường bị sên cắn vào mầm và hoa, diệt trừ chúng như thế nào?

→ Trả lời: Có 2 loại sên là có vỏ và không vỏ. Loại có vỏ thì dễ dàng nhìn thấy, còn loại không có vỏ thì thường sống trong chậu hay cây lan, chúng cắn ngang vào lá, mầm hoặc là bông hoa. Muốn trừ sên vào đầu mùa xuân thì bạn nên rắc thuốc trừ sên hoặc là rắc muối dưới đất xung quanh chỗ để lan, nhất là khi sên bò thành những vệt nhớt bóng loáng. Khi cây bắt đầu có dấu hiệu ra nụ hay ra hoa thì bạn hãy rắc bột trừ sên hiệu Correy’s trên mặt chậu hay trên lá để ngừa loại sên không vỏ.

Đào Trinh

«  1 2 3 4 5  »